{"id":97,"date":"2025-04-12T15:37:19","date_gmt":"2025-04-12T12:37:19","guid":{"rendered":"http:\/\/kaletepe.net\/?page_id=97"},"modified":"2025-04-12T15:37:19","modified_gmt":"2025-04-12T12:37:19","slug":"1970-li-yillar","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/kaletepe.net\/?page_id=97","title":{"rendered":"1970 li Y\u0131llar"},"content":{"rendered":"\n

ESK\u0130 ZAMANLARDA OKUL HAYATI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Okula kay\u0131t i\u015flemleri 1970’li y\u0131llarda, velilerin okula gitmesiyle yap\u0131lmaz, o d\u00f6nemin okul m\u00fcd\u00fcr\u00fc Kozan’l\u0131 Hasan Bulut’un sokakta gezerek okul \u00e7a\u011f\u0131 gelmi\u015f \u00e7ocuklar\u0131 tespit ederek kay\u0131t etmesiyle ger\u00e7ekle\u015ftirilirdi. Haberiniz olmadan ya\u015f\u0131n\u0131z geldi\u011finden otomatikmen okullu olunurdu. Bazen tespit edilemeyenler y\u00fcz\u00fcnden yada s\u0131n\u0131fta kalmalar nedeniyle ayn\u0131 s\u0131n\u0131ftaki \u00f6\u011frenciler aras\u0131nda \u00e7ok ya\u015f fark\u0131 da olurdu.<\/p>\n\n\n\n

Okul a\u00e7\u0131lmadan bir g\u00fcn evvel, okula devam eden veya ba\u015flayacak \u00f6\u011frenciler, g\u00f6revli olmad\u0131\u011f\u0131ndan s\u0131n\u0131flar\u0131n genel temizli\u011fi ile s\u0131ralar\u0131n temizli\u011fi yaparlard\u0131. O zaman sular teneke ile okulun hemen yan\u0131ndaki \u00e7e\u015fmeden \u00e7e\u015fitli su kaplar\u0131yla ta\u015f\u0131n\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

E\u011fitim \u00f6\u011frencilerin say\u0131s\u0131na g\u00f6re tekli veya ikili olurdu. Kimi zaman k\u00f6y\u00fcn alt k\u0131sm\u0131nda bulunan ve medrese olarak yap\u0131lm\u0131\u015f bina da e\u011fitim i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00fczden a\u015fa\u011f\u0131 okul ve yukar\u0131 okul ayr\u0131m\u0131da da d\u00f6nem d\u00f6nem ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Derslerin ba\u015flamas\u0131yla birlikte, herg\u00fcn s\u0131n\u0131ftan 2 \u00f6\u011frenci n\u00f6bet\u00e7i kal\u0131r ve ders bitiminde s\u0131n\u0131f ve tuvaletlerin temizli\u011fi yap\u0131l\u0131rd\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7 k\u00f6yde uzun zaman devam etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Havalar\u0131n so\u011fumas\u0131yla birlikte, o d\u00f6nemde her \u00f6\u011frenci \u0131s\u0131nmak amac\u0131yla evlerinden okula odun getirmek zorundayd\u0131. S\u0131n\u0131f ba\u015fkan\u0131 olan ki\u015fi ayn\u0131 zamanda bu i\u015fi de kontrol ederdi. Y\u0131llar sonra k\u00f6yl\u00fcler ortakla\u015fa odun ta\u015f\u0131maya ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Okullarda \u015fimdiki gibi beslenme \u00e7antalar\u0131 ta\u015f\u0131nmad\u0131\u011f\u0131ndan genelde getirilen yiyecekler d\u0131\u015far\u0131 bir yere konur, tenef\u00fcste t\u00fcketilirdi. Ancak, bir d\u00f6nem sonra, \u00f6zellikle Amerikal\u0131lar\u0131n s\u00fct tozu yard\u0131mlar\u0131n\u0131n oldu\u011fu zamanda 2. veya 3. desten sonra S\u00fctl\u00fck denilen yerde, s\u00fct tozundan s\u00fct haz\u0131rlan\u0131r ve evlerinden bardak getiren \u00f6\u011frencilere da\u011f\u0131t\u0131l\u0131rd\u0131. Kimi zaman cam bardaklar\u0131n so\u011fuk olmas\u0131 nedeniyle s\u0131cak s\u00fct kondu\u011funda dipleri d\u00fc\u015ferdi, bu y\u00fczden genellikle plastik bardak tercih edilirdi. Ayr\u0131ca bir ka\u00e7 \u00f6\u011frenciye birlikte un ve ya\u011f verilir, bu malzemeyle bu \u00f6\u011frencilerin aileleri bug\u00fcnk\u00fc poa\u00e7aya benzer \u00e7\u00f6rekler yaparlard\u0131. Bu \u00e7\u00f6reklerde kimi zaman s\u00fctle beraber \u00f6\u011frencilere servis edilirdi.<\/p>\n\n\n\n

K\u0131\u015f\u0131n karl\u0131 g\u00fcnlerinde \u00f6\u011frenciler tek ba\u015f\u0131na okula giderlerdi. Ailerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 okula g\u00f6t\u00fcrmek gibi bir l\u00fcks\u00fc yoktu. Bu sebeble 1.ve 2. s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencileri genelde s\u0131nfta n\u00f6bet\u00e7i \u00f6\u011frenci taraf\u0131ndan yak\u0131lan soban\u0131n etraf\u0131nda \u0131s\u0131n\u0131rken, g\u00f6z ya\u015flar\u0131 i\u00e7inde so\u011fuktan donmu\u015f ellerini o\u011fu\u015fturur, bir yandan da \u0131slanan ayaklar\u0131n\u0131 kurutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. G\u00fcnlerce kar ya\u011fmas\u0131na kar\u015f\u0131n okulun tatil oldu\u011fu g\u00fcnler ancak, Cumatesi \u00f6\u011fle saatinde ba\u015flayan 1, 5 g\u00fcnl\u00fck hafta sonu tatili ile resmi tatil g\u00fcnleriydi.<\/p>\n\n\n\n

Okulun \u00f6n\u00fcnde yere ta\u015flarla yap\u0131lm\u0131\u015f bir ayy\u0131ld\u0131z bulunmaktayd\u0131. Her baharda bu ayy\u0131ld\u0131z\u0131n etraf\u0131 tekrardan temizlenirdi. Bahar d\u00f6nemi kom\u015fu k\u00f6y\u00fcn okullar\u0131 ziyarete gelir, kimi zamanda dar bir \u00e7er\u00e7evede de olsa k\u00f6yler aras\u0131 bilgi yar\u0131\u015fmas\u0131 veya ortak piknikler d\u00fczenlenirdi.<\/p>\n\n\n\n

Bayram t\u00f6renlerinde \u00e7ok s\u0131k olmasa da milletimizin kahramanl\u0131klar\u0131n\u0131 anlatan k\u0131sa \u00f6yk\u00fcleri i\u00e7eren piyesler oynan\u0131rd\u0131. 23 nisan 1972 y\u0131l\u0131ndaki Rahmetli Ali B\u00fcy\u00fcksoy’un harman\u0131nda yap\u0131lan piyes bunlar\u0131n en ak\u0131lda kalanlar\u0131ndand\u0131r. Bayram t\u00f6renlerindeki bir gelenekte, bayram t\u00f6renini seyretmeye gelen hem\u015fehrilerimizin \u00f6\u011frenciler da\u011f\u0131t\u0131lmak \u00fczere \u015feker getirip t\u00f6ren alan\u0131nda bunun i\u00e7in ayr\u0131lm\u0131\u015f yere koymalar\u0131yd\u0131. Bu \u015fekerler t\u00f6ren sonunda \u00f6\u011frencilere da\u011f\u0131t\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6te yandan 10 Kas\u0131m t\u00f6renlerinde \u00f6\u011frenciler, yas\u0131n belirtisi olarak her zaman okul k\u0131yafetleri olan siyah \u00f6nl\u00fcklerinin \u00fcst\u00fcne takt\u0131klar\u0131 beyaz yakalar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131rlard\u0131 ve okul m\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6zel ar\u015fivinde bulunan Mustafa Kemal Atat\u00fcrk’\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 bir konu\u015fma orijinal sesinden \u00f6\u011frencilere dinlettirilirdi.<\/p>\n\n\n\n

Okula devamda kusur eden \u00f6\u011frenciler s\u00f6zl\u00fc uyar\u0131lara kar\u015f\u0131n, devams\u0131zl\u0131kta \u0131srar ederlerse, b\u00fct\u00fcn \u00f6\u011frencilerin \u00f6n\u00fcnde eski d\u00f6nemden kalma bir teknik olan falaka ‘ <\/strong>dan da nasibini al\u0131rlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Dersler d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6\u011fretmenlere g\u00f6z\u00fckmek b\u00fcy\u00fck bir su\u00e7luluk olarak alg\u0131lan\u0131r ve \u00f6\u011fretmenin geldi\u011fi yollar hemen de\u011fi\u015ftirilirdi. Okul sonras\u0131, oyun oynand\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmenin g\u00f6rmesi s\u0131n\u0131ftaki \u00f6\u011frencinin aleyhine bir durum olu\u015ftururdu.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u00e7kinin ad\u0131n\u0131n bile ge\u00e7medi\u011fi bu d\u00f6nemlerde, yaz tatilinde bile sigara kullanma gibi k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131z tespit edilse bir \u015fekilde cezas\u0131z kalmazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Okul genelde 30 Nisan’da kapan\u0131rd\u0131. Mezun olan \u00f6\u011frencilerin ailesi zaman zaman okul m\u00fcd\u00fcr\u00fcne hediye g\u00f6t\u00fcr\u00fcrlerdi. \u00d6\u011fretmenler k\u00f6y\u00fcn en itibarl\u0131 ki\u015fileri, ayn\u0131 zamanda resmi otoritenin bir yerde temsilcileriydi.<\/p>\n\n\n\n

Yeterince \u00f6\u011fretmenin bulunmad\u0131\u011f\u0131 veya izinli bulundu\u011fu zamanlarda \u00c7ay\u0131ralan il\u00e7esinde Lise’de okuyan k\u00f6y\u00fcn gen\u00e7leri gecici olarak zaman zaman \u00f6\u011fretmenlik g\u00f6revini yerine getirirlerdi.<\/p>\n\n\n\n

K\u00f6yde uzun s\u00fcre kalan \u00f6\u011fretmenlerden baz\u0131lar\u0131, \u0130brahim \u2026\u2026.., Hasan Bulut, Mustafa……., Arif Bayram, \u0130smail Akku\u015f, D\u00f6nsel G\u00fcler, Saadet Kaya, Mahmut \u2026\u2026\u2026, \u0130smail Ke\u00e7eli, Hasan Ge\u00e7ol, \u00d6mer Sungur ilk akla gelenleridir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130lkokulu bitiren \u00f6\u011frencilerden \u00e7ok az\u0131 y\u00fcksek \u00f6\u011frenime devam edebiliyordu, bunun i\u00e7in genelde \u00c7ay\u0131ralan, Sar\u0131kaya ve Kayseri ile say\u0131lar\u0131 fazla olmasa da Ankara tercih ediliyordu.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdilerde \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131 az oldu\u011fundan ta\u015f\u0131ma e\u011fitim yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

             ESK\u0130 ZAMANLARDA  K\u00d6YDE SOSYAL HAYAT<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1976 y\u0131l\u0131na kadar k\u00f6yde elektik bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, genelde erken yat\u0131l\u0131r ve erken kalk\u0131l\u0131rd\u0131. Yats\u0131 Namaz\u0131 yatma saatini, sabah namaz\u0131 ise kalkma saatini belirlerdi. Gaz lambas\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda zaman zaman sohbetlerde olurdu. Bu sohbetler k\u0131\u015f\u0131n biraz daha uzun olurken yaz\u0131n gecelerin k\u0131sal\u0131\u011f\u0131 nedeniyle daha \u00e7abuk biterdi, bunun istisnas\u0131 Almanc\u0131lar\u0131n tatil d\u00f6nemi olurdu. Gecelere renk katan g\u00fcnler genelde araba\u015f\u0131 g\u00fcnleri olurdu.<\/p>\n\n\n\n

K\u0131\u015f mevsiminde, sabah namaz\u0131n\u0131 m\u00fcteakip, hayvanlar\u0131 olanlar onlarla ilgilenir, daha sonra da sobas\u0131 olan sobas\u0131n\u0131, olmayan ise bug\u00fcnki \u015f\u00f6minelere benzeyen do\u011fal ocaklar\u0131n\u0131 yakarlard\u0131. Kar ya\u011fmas\u0131 durumunda ise ilk \u00f6nce eski daml\u0131 evlerde oturanlar damlar\u0131ndaki karlar\u0131 temizlerlerdi (k\u00fcrerlerdi). Okul \u00e7ocuklar\u0131 olan, onlar\u0131 okula g\u00f6nderdikten sonra g\u00fcnl\u00fck di\u011fer i\u015flerle ilgilenirlerdi.<\/p>\n\n\n\n

Tatil g\u00fcnlerinde ise \u00e7ocuklar erkenden kalk\u0131p, k\u0131zaklar\u0131n\u0131 alarak sabah\u0131n donunda ya K\u00f6seliye veya Kalenin y\u00fcz\u00fcne kaymaya giderlerdi. \u00c7ocuklar genelde k\u0131zaklar\u0131n\u0131 kendileri yaparlard\u0131. \u00c7ok az ebeveyn \u00e7ocuklar\u0131na ve torunlar\u0131na k\u0131zak yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 zamanda k\u0131\u015f\u0131n odun ta\u015f\u0131mak i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck boyutlu k\u0131zaklar yap\u0131l\u0131rd\u0131. K\u0131zak kayarken \u00fcst ba\u015f\u0131n \u0131slanmas\u0131 ve \u00f6ks\u00fcrmek, aks\u0131rmak dikkat edilecek bir durum arzetmezdi. E\u011flence varsa sorun yoktu. Zaten belli bir d\u00f6neme kadar k\u00f6y\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131 do\u011fal olarak hastal\u0131klar\u0131n \u00fcstesinden gelmi\u015fse Allah’\u0131n izniyle ya\u015fama \u015fans\u0131n\u0131 elde etmi\u015flerdi. Doktorun yerine k\u00f6yde i\u011fne yapan tecr\u00fcbeli biri, do\u011fum i\u015fleri i\u00e7inde ya\u015fl\u0131 kad\u0131nlar g\u00f6rev yapard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bahar ay\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131yla birlikte (bazen uzun kar ya\u011f\u0131\u015flar\u0131 nedediyle bu d\u00f6nemin May\u0131s ay\u0131n\u0131 buldu\u011fu da olurdu.), sonbaharda ekilmeyen tarlalar ekilmeye ba\u015flan\u0131rd\u0131. Sabah’\u0131n ilk \u0131\u015f\u0131klar\u0131yle ba\u015flayan hayat, hayvanlar\u0131n s\u00fcr\u00fclere kat\u0131lmas\u0131yla devam ederdi. Kimi zaman b\u00fcy\u00fckba\u015f hayvanlar\u0131 ailelerin \u00e7o\u00e7uklar\u0131 g\u00fcderlerdi (otlat\u0131rlard\u0131). Bu konuda \u015fu anda ya\u015flar\u0131 40- 50 civar\u0131nda olan hem\u015fehrilerimizin olduk\u00e7a ilgin\u00e7 hikayeleri mutlaka vard\u0131r. Ayr\u0131ca kuzulayan koyun ve ke\u00e7ilerin yavrular\u0131yla ilgilenmek bu d\u00f6nemde \u00e7ocuklar\u0131n en b\u00fcy\u00fck sevin\u00e7 kaynaklar\u0131ndan biriydi. \u00c7ocuklar bu d\u00f6nem \u00e7i\u011fdem toplamaya, yeti\u015fkinlerde ba\u015fka i\u015fleri yoksa erkenden \u00c7amseriye mantar toplamaya giderlerdi. Kimi zaman da \u00e7ocuklar, g\u00fcnd\u00fczleri ayn\u0131z (boynuz), \u00e7elik \u00e7omak, hotak, deve di\u015fi, dalya, sek sek, birdir bir gibi oyunlar, geceleri sobeye benzeyen ay g\u00f6rd\u00fcm oynard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Yaz\u0131n ba\u015flamas\u0131yla birlikte fi\u011flerin yolunmas\u0131 ba\u015flar, \u015fimdi art\u0131k pek ilgilenilmeyen ba\u011flara \u00e7a\u011fla toplamaya gidilirdi. Odun ihtiyac\u0131 olan ailelerin \u00e7ocuklar\u0131 ise, ormandan e\u015f\u015feklerle evlerine odun ta\u015f\u0131rlard\u0131. Zaman zaman Ormanc\u0131’yla kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 ise olduk\u00e7a heyecanl\u0131 ve korkulu saatlerin ya\u015fanmas\u0131na neden olurdu. Bi\u00e7er-d\u00f6ver uzun bir s\u00fcre K\u00f6ye gelmedi\u011finden genelde ekinler t\u0131rpanla bi\u00e7ilir, deste edilir ve y\u0131\u011f\u0131n haline getirilir, sonra at arabalar\u0131yla harmanl\u0131k yerlere ta\u015f\u0131n\u0131rd\u0131. Geceleri ta\u015f\u0131nan saplar\u0131 korumak i\u00e7in a\u00e7\u0131k havada harmanda yatmak ta en g\u00fczel i\u015flerden biriydi. \u0130\u015fi olmayan \u00e7ocuklar genelde ya arabalar\u0131n \u00fczerinde sap \u00e7i\u011fnerlerdi veya gelen sall\u0131 sap arabalar\u0131n\u0131n arkas\u0131ndan sallan\u0131rlard\u0131. Bazende saplar\u0131n i\u00e7erisinde oynamak olduk\u00e7a e\u011flenceli olurdu.Ta\u015f\u0131nan bu ekinlerler g\u00fcnlerce, kimi zaman \u00e7ocuklar\u0131n da b\u00fcy\u00fck ilgi g\u00f6sterdi\u011fi d\u00fcvenle harmanlan\u0131r ve sabah\u0131n erken saatlerinde hafif r\u00fczgarl\u0131 havalarda, bazen imece usul\u00fcyle, kimi zamanda sadece aile bireyleriyle savrularak denesi, saman\u0131ndan ayr\u0131l\u0131rd\u0131. Daha sonra \u00e7\u0131kan deneler kalburlarla elenir ve seklem veya torbalara doldurulurdu. Bu d\u00f6nemde, hayvanlarla meyve satan sat\u0131c\u0131lar ile d\u00fckkanlardan al\u0131\u015fveri\u015flerde bu\u011fdayla al\u0131\u015f veri\u015f yapmak bug\u00fcnk\u00fc kredi kartlar\u0131n\u0131n yay\u011f\u0131nl\u0131\u011f\u0131 kadar k\u00f6yde yayg\u0131n olurdu. B\u00fct\u00fcn savurma i\u015flemleri bittikten sonra samanlar, samanl\u0131klara ta\u015f\u0131n\u0131rd\u0131. Samanl\u0131k \u00e7i\u011fnemeleri de (\u00e7\u0131\u011fnamalar\u0131 veya yosmalar\u0131) en s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131, fakat \u00e7ocuklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan e\u011flenceli i\u015flerden biriydi. Bat\u00f6z’\u00fcn (patos) k\u00f6ye gelmesiyle, \u00f6nce d\u00fcven ortadan kayboldu, sonrada savurma i\u015fi, en sonunda da bi\u00e7er-d\u00f6verin gelmesiyle hem savurma i\u015fi, hem de t\u0131rpan ve onun aksesuar\u0131 olan, \u00f6rs, \u00e7eki\u00e7 ve masat ta\u015f\u0131 ortadan kayboldu.<\/p>\n\n\n\n

1- 2 ay s\u00fcren \u0131rgatl\u0131ktan (Hasat ve harmanlama) sonra, samanlar\u0131n samanl\u0131\u011fa at\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u00fcteakip, de\u011firmenlere gidecek bu\u011fdaylar y\u0131kan\u0131r ve serilirdi. Elektrikli de\u011firmenler gelene kadar genelde kom\u015fu k\u00f6ylerdeki su de\u011firmenlerine e\u015f\u015feklerle veya at arabalar\u0131yle bu\u011fdaylar ta\u015f\u0131n\u0131r, un olduktan sonra geri d\u00f6n\u00fcl\u00fcrd\u00fc. \u00c7ok eski zamanlarda ise de\u011firmenlerde de\u011firmen \u00e7\u00f6rekleri ate\u015fe g\u00f6m\u00fcrlerek yap\u0131l\u0131rm\u0131\u015f. Bu d\u00f6nemda ayr\u0131ca bulgur kaynat\u0131l\u0131r (Bug\u00fcnlerden birinde g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fiklik meydana gelmi\u015f-muhtemelen g\u00fcne\u015f tutulmas\u0131 idi-, acer (taze, yeni) danas\u0131n\u0131 arayan G\u00fclizar (G\u00fclhisar) Bibi (hala) de k\u00f6y\u00fcn tarihindeki yerini alm\u0131\u015ft\u0131r.) ve g\u00fcnlerce sergilerde kurutulur; yarmal\u0131klar k\u00f6y\u00fcn Karabacaklar\u0131n p\u0131nar\u0131n\u0131n yak\u0131n\u0131ndaki atla \u00e7ekilen setende s\u0131ras\u0131yla yarmaya \u00e7evrilir, bulgurlar da bulgur de\u011firmeni kurulana kadar evdeki iki ta\u015ftan olu\u015fan bulgur ta\u015flar\u0131nda elle \u00e7evirmek suretiyle t\u00fcrk\u00fcler e\u015fli\u011finde yap\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Yaz d\u00f6nemi ayn\u0131 zamanda hasretlik \u00e7ekenlerin kavu\u015fma aylar\u0131 olurdu. K\u00f6yde bu d\u00f6nemde motorlu ta\u015f\u0131t trafi\u011fi artar, ziyafetlerde olabildi\u011fince \u00e7o\u011fal\u0131rd\u0131. Bug\u00fcn art\u0131k rutin bir i\u015f olan piknik i\u015fleri kesilen bir o\u011flak veya koyunla harman sonunun bir \u00f6d\u00fcl\u00fc gibi olurdu. D\u00fc\u011f\u00fcnlerde genelde, bug\u00fcn de oldu\u011fu gibi, bu d\u00f6nem de ancak harman sonunda yap\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Sonbahar’la birlikte, kendiri olanlarda onlar\u0131 suya bas\u0131p, yumu\u015fatt\u0131ktan sonra ka\u011fn\u0131 tekerlerinde d\u00f6verek \u00e7\u00f6plerini ay\u0131klar ve kendir haline getirir k\u0131\u015f\u0131n boz zamanlar\u0131nda kirmen ile e\u011firmek \u00fczere haz\u0131rlarlard\u0131. Bostanlar\u0131 ve bah\u00e7eleri olanlar da bu i\u015flerini tamamlard\u0131. \u00c7ok eski zamanlarda ise ba\u011flar\u0131 olanlar ba\u011f bozumunu yapar, \u00fcz\u00fcmlerin kesimini takip eden g\u00fcnlerde pekmez kaynat\u0131rlard\u0131. Pekmez kaynatma i\u015fi o kadar eskilerde kalm\u0131\u015ft\u0131rki bug\u00fcn ancak 40 ya\u015f\u0131n \u00fczerindekiler k\u00f6yde pekmez kaynat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak hat\u0131rlayabilirler. Sonrakilerin hat\u0131rlad\u0131klar\u0131 genelde civar k\u00f6y ve kasabalardan gelen pekmez sat\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r. Bug\u00fcn ba\u011flara yeniden bak\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 haberleri geliyor, bu \u00fcretimin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan sevindiricidir.<\/p>\n\n\n\n

Sonbahar d\u00f6neminde ayr\u0131ca, k\u0131\u015f haz\u0131rl\u0131klar\u0131 ba\u015flar, devletin verdi\u011fi urusgatla (ruhsatla), ormandan yakacak temin edilirdi. Ayr\u0131ca nadasa b\u0131rak\u0131lacak tarlalar\u0131 tekrar s\u00fcr\u00fclmesi ba\u015flar, ekilecek alanlarda s\u00fcr\u00fcl\u00fcrd\u00fc. \u00c7at\u0131s\u0131 olmayan evler k\u0131\u015fa haz\u0131rlan\u0131r, damlar onar\u0131mdan ge\u00e7irilirdi. Bu d\u00f6nemde \u00e7ocuklar genelde ay\u0131 dedikleri topa\u00e7 \u00e7evirirlerdi.<\/p>\n\n\n\n

K\u00f6yl\u00fclerimizin bulu\u015fma yeri Hac\u0131ali’nin armudunun alt\u0131 olurdu. Bu armut kesilip gitmesine ra\u011fmen ismi hala ya\u015famaktad\u0131r. Yaz aylar\u0131nda buras\u0131 zaman zaman yine bulu\u015fma noktas\u0131 olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu mekan K\u00fclek\u00e7ili Sabir’in kamyonuyla Hamam Pazar\u0131’na gidil\u011fi vakitler inilip binilecek durak olarak ta kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

1970’li y\u0131llarda k\u00f6yde iki d\u00fckkan vard\u0131; biri rahmetli Necib’in Yusuf’un, di\u011fer ise \u0130zzet Y\u0131lmaz (Sonra o\u011flu Yasin Y\u0131lmaz i\u015fletmi\u015ftir)’\u0131n d\u00fckkan\u0131, bir ara M\u0131st\u0131\u011f\u0131n (Mustafa) Mehmet Kabata\u015f’\u0131n i\u015fletti\u011fini saymaz isek. Bu d\u00fckkanlara bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc Aslan Korkut’un a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 eklenmi\u015ftir. D\u00fckkanlar \u00c7aa\u015f\u0131\u0131nda kurulan (\u00c7ay\u0131ralan- \u00c7ay\u015fehri) Sal\u0131 Pazar\u0131’ndan sebze ve meyveyi \u00f6nceleri at arabas\u0131yla sonra da trakt\u00f6rlerle ta\u015f\u0131yarak k\u00f6yl\u00fclerimizin istifadelerine sunmu\u015flard\u0131r. Ayr\u0131ca yaz aylar\u0131nda, harnup\u00e7ular\u0131n (\u00e7er\u00e7cicilerin) yan\u0131nda, kimi zaman hayvanlarla veya kamyon ve trakt\u00f6rlerle de meyve ve sebze getirip satanlar hep olmu\u015ftur.Bu d\u00f6nemde trakt\u00f6rler en \u00f6nemli ula\u015f\u0131m arac\u0131yd\u0131. Bunlar\u0131n ilki Ahmet (Gazi) Kabata\u015f’\u0131n s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015fmakta s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7\u0131karan Ford marka trakt\u00f6r\u00fc, di\u011ferleri ise Seyfi \u00c7elik ve H\u00fcsn\u00fc Berk’in Massey Fergusonlar\u0131yd\u0131. Daha sonra cipler (jeep) trakt\u00f6r\u00fcn yerini ald\u0131. Bug\u00fcnse her evde nerdeyse bir trakt\u00f6r\u00fcn yan\u0131nda bir otomobil var.<\/p>\n\n\n\n

O d\u00f6nemlerde her yeti\u015fkin k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn terbiyecisi say\u0131l\u0131rd\u0131. Akraba olup olmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n yanl\u0131\u015f yapanlar mutlaka uyar\u0131l\u0131rd\u0131. Aileler bu durumu normal kar\u015f\u0131lard\u0131. B\u00fcy\u00fckelerden birinin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi bir \u015feyi yerine getirmemek ay\u0131p olarak kabul edilirdi. Kom\u015fuluk ili\u015fkileri son derece ileri seviyede idi, bug\u00fcnk\u00fc gibi evler aras\u0131nda s\u0131k duvarlar bulunmuyordu. Ramazan aylar\u0131nda beraber iftarlar ve kandil gecelerinde belli evlerde b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 bulu\u015fmalar ger\u00e7ekle\u015ftirilirdi.<\/p>\n\n\n\n

Her s\u00fclalenin, maddi durumuna g\u00f6re bak\u0131ml\u0131 ve i\u015flemeli tavanlar\u0131 ve dolaplar\u0131 olan bir odas\u0131 bulunurdu, yeti\u015fkin erkekler ak\u015famlar\u0131 orada toplan\u0131rlard\u0131 ve gen\u00e7ler onlara hizmet eder, o mekanda bulunanlar\u0131n evinde pi\u015fen yemek bu odalara g\u00f6nderilirdi. Bayram yemekleri yine ayn\u0131 \u015fekilde bu odalarda topluca yenilirdi. Bu odalar ayn\u0131 zamanda k\u00f6ydeki her t\u00fcrl\u00fc dini ve d\u00fcnyevi sohbetlerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, b\u00fcy\u00fcklerin konu\u015ftu\u011fu k\u00fc\u00e7\u00fcklerin dinledi\u011fi mekanlar olup, k\u00f6y d\u0131\u015f\u0131ndan gelen tan\u0131d\u0131k ve tan\u0131mad\u0131k yabanc\u0131 misafirler buralarda yat\u0131p kalkarlard\u0131. Bu uygulama \u015fimdi tamamen unutulsa da, i\u015flevsel boyutu de\u011fi\u015fmi\u015f olsa da odalar\u0131n bir ikisi halen varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n

K\u00f6y\u00fcn han\u0131mlar\u0131 kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7erken bir erke\u011fin geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce erkek ge\u00e7ene kadar beklerlerdi. Bu erke\u011fin ya\u015f olarak kendinden b\u00fcy\u00fck veya k\u00fc\u00e7\u00fck olmas\u0131 durumu de\u011fi\u015ftirmezdi. Ge\u00e7erse, erkegin \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7ti diye \u00e7ok ay\u0131plarlan\u0131rd\u0131. Ge\u00e7en han\u0131m, \u00e7evresi ve b\u00fcy\u00fckleri taraf\u0131ndan ikaz edilirdi. \u015eimdilerde ya\u015fl\u0131 han\u0131mlar genelde bu uygulamay\u0131 hala s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar. Aile reisleri, eskiden annesinin, babas\u0131n\u0131n veya b\u00fcy\u00fcklerinin yan\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131n\u0131, velevki gurbetten gelmi\u015f ve y\u0131llard\u0131r \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 g\u00f6rmemi\u015f olsalar bile, sayg\u0131dan dolay\u0131, sevip kucaklar\u0131na alamazlard\u0131. \u00c7ocuklar eve gelen yabanc\u0131 misafirin elini \u00f6per gibi babalar\u0131n\u0131n da elini \u00f6perlerdi. Bug\u00fcn i\u00e7in anlatmas\u0131 dahi ho\u015f olmasa da, ailesi rahats\u0131z yat\u0131yor olsa ve \u00e7ocuklar\u0131 a\u011flasa veya bir yerden d\u00fc\u015fse, bir ihtiyac\u0131 olsa bile b\u00fcy\u00fcklerinin yan\u0131nda kalk\u0131pta \u00e7ocuklar\u0131yla ilgilenemezlerdi. Bunca uygulamaya ra\u011fmen \u00e7ocuklar b\u00fcy\u00fcklerine kar\u015f\u0131 sonuna kadar sayg\u0131da kusur etmezlerdi. Yukardaki kesitler sadece k\u0131sa zaman dilimlerinden yap\u0131lan al\u0131nt\u0131lard\u0131r. Akla gelmedik daha bir \u00e7ok ayr\u0131nt\u0131 elbette vard\u0131r. Bunlar\u0131 da sizlerden bekliyoruz.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Back to Top<\/a><\/p>\n\n\n\n

\u00a9 2025 Kaletepe (Kesiri\u00e7) K\u00f6y\u00fc Web Sitesi ….:::Ha\u015fim \u00d6z\u00fcdo\u011fru:::….<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ESK\u0130 ZAMANLARDA OKUL HAYATI Okula kay\u0131t i\u015flemleri 1970’li y\u0131llarda, velilerin okula gitmesiyle yap\u0131lmaz, o d\u00f6nemin okul m\u00fcd\u00fcr\u00fc Kozan’l\u0131 Hasan Bulut’un sokakta gezerek okul \u00e7a\u011f\u0131 gelmi\u015f \u00e7ocuklar\u0131 tespit ederek kay\u0131t etmesiyle…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-97","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaletepe.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/97","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaletepe.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaletepe.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaletepe.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaletepe.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kaletepe.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/97\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":98,"href":"https:\/\/kaletepe.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/97\/revisions\/98"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaletepe.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}