{"id":89,"date":"2025-04-12T15:34:49","date_gmt":"2025-04-12T12:34:49","guid":{"rendered":"http:\/\/kaletepe.net\/?page_id=89"},"modified":"2025-04-12T15:34:49","modified_gmt":"2025-04-12T12:34:49","slug":"koyumuzde-adetler","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/kaletepe.net\/?page_id=89","title":{"rendered":"K\u00f6y\u00fcm\u00fczde Adetler"},"content":{"rendered":"\n

K\u00d6Y\u00dcM\u00dcZDE EVLENME VE D\u00dc\u011e\u00dcN GELENEKLER\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n

       K\u00f6y\u00fcm\u00fcz\u00fcn d\u00fc\u011f\u00fcn gelenekleri bulundu\u011fu b\u00f6lgeyle parelellik arzetmekle beraber eskiden hat\u0131rlanabildi\u011fi kadar\u0131yla a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

K\u00f6y\u00fcn i\u00e7inden birine talip olunacaksa \u00f6nceden usulune uygun olarak k\u0131z ailesine haber sal\u0131n\u0131r, o\u011flan bir yak\u0131n\u0131yla beraber k\u0131z ailesini g\u00f6rmeye giderdi. Olumlu bir durum olmas\u0131 halinde d\u00fcn\u00fcr gidilirdi. K\u0131z isteme an\u0131nda o\u011flan\u0131n ailesinin b\u00fcy\u00fckleri veya k\u00f6yden ileri gelenler bulunurdu. O\u011flan ise bulunmazd\u0131. \u015eayet aileler \u015fartlarda anla\u015flarsa s\u00f6z kesilir ve kahve i\u00e7ilirdi. Ba\u015fl\u0131k paras\u0131n\u0131n g\u00fcndemde oldu\u011fu son zamanlara kadar ba\u015fl\u0131k paras\u0131 y\u00fcz\u00fcnden d\u00fc\u011f\u00fcnle sonu\u00e7lanmam\u0131\u015f evlilik giri\u015fimleri de olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6z kesilmesinin ard\u0131ndan makul bir s\u00fcre, f\u0131st\u0131k ve akide \u015fekeriyle k\u00f6yden ya\u015fl\u0131 bir kad\u0131n\u0131n okumas\u0131ndan (davetinden) sonra bir ka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde ni\u015fan merasimi yap\u0131l\u0131rd\u0131. Ailenin durumuna g\u00f6re davetlilere yemek verilir veya lokum ve bisk\u00fcvit da\u011f\u0131t\u0131l\u0131rd\u0131. D\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn olaca\u011f\u0131 vakte kadar evlenecek ki\u015filer gizlice birbirlerini tan\u0131maya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlard\u0131.Ayr\u0131ca bu d\u00f6nemdeki bayramlarda ve ziyaretlerde geline mutlaka hediye g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr veya para tak\u0131l\u0131rd\u0131. Gelin aday\u0131 kendisinden k\u00fc\u00e7\u00fck dahi olsa, o\u011flan taraf\u0131n\u0131n erkeklerine a\u011fabey, k\u0131zlar\u0131na abla diye hitap ederdi. Bu durum d\u00fc\u011f\u00fcn sonras\u0131 da devam ederdi.<\/p>\n\n\n\n

D\u00fc\u011f\u00fcn t\u00f6reni ise, yine ya\u015fl\u0131 bir kad\u0131n\u0131n akide \u015fekeri ve f\u0131st\u0131kl\u0131 okumas\u0131ndan (davetiyesinden) sonra, biri k\u0131rm\u0131z\u0131 (son zamanlarda bayra\u011f\u0131m\u0131z), di\u011feri ye\u015fil, iki bayra\u011f\u0131n hocan\u0131n ve kat\u0131lanlar\u0131n duas\u0131yla o\u011flan evinin \u00f6n\u00fcne dikilmesiyle ba\u015flard\u0131. Bu iki bayra\u011f\u0131n tam ortas\u0131nda bir \u00e7ivi bulunur ve bunun \u00fczerine bir elma ge\u00e7irilirdi. Gen\u00e7ler bu elmay\u0131 ta\u015flarlar ve d\u00fc\u015fen elmaya sahip olan damata g\u00f6t\u00fcr\u00fcp belli bir para al\u0131r, gen\u00e7lerde bu paray\u0131 \u00e7o\u011fu zaman beraber harcarlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bayrak genelde Per\u015fembe veya Cuma g\u00fcn\u00fc dikilir, d\u00fc\u011f\u00fcn alay\u0131nda bundan 2 veya 3 g\u00fcn sonra yola \u00e7\u0131kard\u0131. D\u00fc\u011f\u00fcnden bir g\u00fcn \u00f6nce o\u011flan taraf\u0131ndan bir delikanl\u0131 Tilki ad\u0131yla heybesinde pi\u015fmi\u015f bir tavukla ve de\u011fi\u015fik yiyeceklerle k\u0131z taraf\u0131na g\u00f6nderilirdi. Tilki k\u0131z taraf\u0131nda yap\u0131lacak i\u015flere yard\u0131mc\u0131 olur, ak\u015famda kad\u0131nlar aras\u0131nda k\u0131na gecesi yap\u0131l\u0131rken k\u0131z taraf\u0131n\u0131n gen\u00e7lerinin \u00e7e\u015fitli oyunlar\u0131na kat\u0131larak olmad\u0131k e\u011flenceli eziyetlere katlanmak zorunda kal\u0131rd\u0131. Kad\u0131nlar taraf\u0131ndan yap\u0131lan k\u0131na gecesinde Def e\u015fli\u011finde t\u00fcrk\u00fcler s\u00f6ylenir ve k\u0131na merasimi yap\u0131l\u0131rd\u0131. Evlenmeye aday kimselerin ellerine de k\u0131na \u00e7almak adettendi. K\u0131z anas\u0131 ve yak\u0131nlar\u0131 yavrular\u0131ndan ayr\u0131lacak olman\u0131n buruklu\u011funu yak\u0131ndan hissederler ve adeti gere\u011fi mecburen a\u011flama periyoduna girerlerdi.<\/p>\n\n\n\n

D\u00fc\u011f\u00fcn g\u00fcn\u00fc ise, b\u00fct\u00fcn \u00f6demeleri yapacak bir d\u00fc\u011f\u00fcn kahyas\u0131 ile damata bir sa\u011fd\u0131\u00e7 se\u00e7ilirdi.sa\u011fd\u0131\u00e7 genelde duruma g\u00f6re damat\u0131n arkada\u015f\u0131 veya yak\u0131n akrabas\u0131ndan biri olurdu. Gerekli haz\u0131rl\u0131klardan sonra, o\u011flan taraf\u0131ndan gen\u00e7ler bir bayrak e\u015fli\u011finde yola \u00e7\u0131karlar, k\u0131z taraf\u0131 gen\u00e7leri de bir bayrak e\u015fli\u011finde onlar\u0131 kar\u015f\u0131lamak \u00fczere belli bir mesafeye gelirlerdi. Uzak k\u00f6yden gelin almalara gelmede, bu yer genelde k\u00f6y\u00fcn giri\u015fi olurdu. Burada k\u0131z taraf\u0131n\u0131n bayraktar\u0131 selamla\u015fmay\u0131 m\u00fcteakip, o\u011flan taraf\u0131na \u00e7e\u015fitli sorular sorar, cevab\u0131n al\u0131nmas\u0131yla d\u00fc\u011f\u00fcn alan\u0131 i\u00e7in ayr\u0131lm\u0131\u015f mekana davet ederlerdi. Erkek taraf\u0131ndan gelen kad\u0131n davetliler i\u00e7eriye girebilmek i\u00e7in belli bir para \u00f6derlerdi. \u0130lk \u00f6nce k\u0131z\u0131n ceyizi fiyatland\u0131r\u0131l\u0131p yaz\u0131larak senet alt\u0131na al\u0131n\u0131r ve at arabalar\u0131na y\u00fcklenirdi. Bu i\u015fin en son a\u015famas\u0131nda ise k\u0131z\u0131n ceyiz sand\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fczerine bir yak\u0131n\u0131 oturur ve belli bir \u00fccreti almadan kalkmazd\u0131. Ceyiz y\u00fcklenmesi esnas\u0131nda gen\u00e7lerden biri damata sunulacak yast\u0131\u011f\u0131 al\u0131rd\u0131. Ceyiz i\u015flemi tamamland\u0131ktan sonra, gelinin evden \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 i\u015flemi ba\u015flard\u0131. Bu arada davullu ve zurnal\u0131 bir d\u00fc\u011f\u00fcnse yan\u0131k havalar \u00e7alard\u0131. Ailelerin durumuna g\u00f6re dua ve salavatla da gelin yolcu edilirdi. Gelinin evden \u00e7\u0131kmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda karde\u015fi geline k\u0131rm\u0131z\u0131 bir ku\u015fak ba\u011flar, bu ku\u015fa\u011f\u0131n ba\u011flanabilmesi i\u00e7inde d\u00fc\u011f\u00fcn kahyas\u0131 belli bir miktar para \u00f6denek zorundad\u0131r. Ku\u015fak merasiminden sonra gelin yak\u0131n akrabalar\u0131yla g\u00f6zya\u015flar\u0131 i\u00e7erisinde vedala\u015f\u0131r ve \u00f6nceleri ata, sonraki zamanlarda ise gelin arabas\u0131 olarak yararlan\u0131lan atl\u0131 veya motorlu arabaya binerdi. Bu a\u015famadan sonra o\u011flan taraf\u0131ndan gelen davetliler k\u0131z taraf\u0131yla vedala\u015farak, k\u0131z\u0131n odas\u0131n\u0131 d\u00fczenleyecek yak\u0131nlar\u0131yla birlikte yola koyulurlar. En \u00f6nnde gelin at\u0131 veya arabas\u0131 yer al\u0131rd\u0131. O\u011flan evine gelene kadar gelin arabas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc gen\u00e7ler taraf\u0131ndan kesilir ve kahya belli bir para \u00f6deyerek yolu a\u00e7ard\u0131. Damat d\u00fc\u011f\u00fcn merasiminin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer almazd\u0131. D\u00fc\u011f\u00fcnlerde mesafe uzak ise \u00f6nceleri at arabalar\u0131 sonralar\u0131 motorlu ta\u015f\u0131tlar kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

O\u011flan evine \u00f6nce ceyiz gelirdi, d\u00fc\u011f\u00fcn alay\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fckmesiyle bayrak dire\u011fi de indirilir ve damata vermek \u00fczere bayraklar\u0131 gen\u00e7ler al\u0131rd\u0131. D\u00fc\u011f\u00fcn alay\u0131n\u0131n gelmesiyle birlikte sa\u00e7c\u0131 (para takma) merasimine ge\u00e7ilirdi. \u00d6nce anne ve babadan ba\u015falayan bu merasim, yak\u0131n akrabayla devam edip d\u00fc\u011f\u00fcne kat\u0131lan davetlilerin kat\u0131l\u0131m\u0131yla sonra ererdi. Gelin at’tan veya arabadan inerken damatta evlerin \u00e7at\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 zamanlarda dama gelir veya uygun bir yerden gelinin ba\u015f\u0131 \u00fczererinden kuruyemi\u015f veya bozuk para sa\u00e7ard\u0131. Bu s\u0131rada g\u00fczel adet olmasa da kimi zaman silah at\u0131lmas\u0131 da adettendi.<\/p>\n\n\n\n

Gelininin i\u00e7eri al\u0131nmas\u0131ndan sonra, d\u00fc\u011f\u00fcn alay\u0131yla gelen k\u0131z\u0131n yak\u0131nlar\u0131 onun odas\u0131na ceyizini yerle\u015ftirirlerdi. Damat ise, kendisine ayr\u0131lan odaya gider, burada bayraklar\u0131 ve yast\u0131\u011f\u0131 belli bir para \u00f6deyerek teslim al\u0131r ve yats\u0131 namaz\u0131na kadar gen\u00e7lerin yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli oyunlarla vakit ge\u00e7irirdi. \u00d6zellikle damat\u0131n ayakkab\u0131lar\u0131na ve kendisinin ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131na dikkat edilirdi. Yats\u0131 namaz\u0131ndan sonra, hoca veya bu g\u00f6revi yapacak biri aile b\u00fcy\u00fckleriyle gelir, damat\u0131n eline k\u0131na yak\u0131l\u0131r ve m\u00fcsaade istenirdi. Gen\u00e7ler belli bir \u00fccret mukabilinde bu m\u00fcsaadeyi verirler sonra da hep beraber \u00e7\u0131karak damat\u0131n kalaca\u011f\u0131 kap\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne kadar beraber gelirlerdi. Burada dualar edildikten sonra, damat b\u00fcy\u00fcklerinin ellerini \u00f6per, oradakilerle vedala\u015f\u0131p kap\u0131ya y\u00f6neldi\u011fi s\u0131rada \u00e7abuk hareket etmez ise gen\u00e7lerin yumruk darbelerinden, kimi zamanda iyi niyetli olmayan i\u011fnelerden nasibini al\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u00e7eri girdikten sonra damat sa\u011fd\u0131\u00e7’a uygun bir \u015fekilde para vererek onun g\u00f6revini tamamlard\u0131 ve d\u00fc\u011f\u00fcn g\u00fcn\u00fc b\u00f6ylelikle son bulurdu.<\/p>\n\n\n\n

Ertesi g\u00fcn ise, gelin ve damat erkenden kalkard\u0131. Kom\u015fulara ve yak\u0131nlara haber vermek suretiyle, onlar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla duvak a\u00e7ma merasimi yap\u0131l\u0131rd\u0131. Bu s\u0131rada geline \u00e7e\u015fitli hediyler verilirdi.O\u011flan\u0131n ailesi de gelinin da\u011f\u0131t\u0131lmak \u00fczere getirdi\u011fi \u00e7e\u015fitli hediyleri orada bulunanlar ile kendi yak\u0131nlar\u0131na da\u011f\u0131t\u0131rlard\u0131. D\u00fc\u011f\u00fcnden takriben bir hafta sonra da yeni evli \u00e7ift, ailesinden birilerinin kat\u0131l\u0131m\u0131yla \u00e7e\u015fitli hediyelerle k\u0131z\u0131n ailesine yol a\u00e7maya giderlerdi. Bu merasimle birlikte d\u00fc\u011f\u00fcn i\u015fleri tamamlanm\u0131\u015f olurdu.<\/p>\n\n\n\n

Gelin ve damat b\u00fcy\u00fcklerinin yanlar\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015famazlard\u0131. Gelin de gelinlik edip sesini y\u00fckseltemezdi. Gelin yeme\u011fini dahi belli bir zamana kadar ayr\u0131 yer ve aile b\u00fcy\u00fcklerinden erkeklerle yemek yemesi i\u00e7in kendisine bir hediye al\u0131n\u0131rd\u0131. Ayr\u0131ca pek iyi bir adet olmasa da sayg\u0131dan hareketle, do\u011fan \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 da yak\u0131nlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda sevemezler ve kucaklar\u0131na alamazlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

D\u00fc\u011f\u00fcn ailenin durumuna g\u00f6re lokum-bisk\u00fcvitli veya yemekli olurdu. Yemekleri ise k\u00f6y\u00fcn a\u015fc\u0131s\u0131 kabul edilmi\u015f belli ya\u015ftaki kad\u0131nlar yapard\u0131. 1970’li y\u0131llar\u0131n en me\u015fhur a\u015fc\u0131s\u0131 Edi Ana (Fadik- Nazife \u00d6zt\u00fcrk)’ d\u0131r Genelde d\u00fc\u011f\u00fcn sahibi bir hayvan keser ve onunla yemekler yap\u0131l\u0131rd\u0131. Yemeklerde ka\u015f\u0131klar yetersiz kald\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ocuklar genelde evlerinden ka\u015f\u0131kla gelirlerdi. Yemekler yer sofras\u0131nda yenir ve genelde pilav \u00fcst\u00fc et ile en son gelen tatl\u0131 gen\u00e7ler taraf\u0131ndan sofra alt\u0131na konularak yenileri talep olunurdu. B\u00f6rek denilen ve kuru yufkan\u0131n ufalanmas\u0131 ve bunun \u015feker ve cevizle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yla olu\u015fturulan harc\u0131n yufkaya sar\u0131lmas\u0131yla yap\u0131lan bu tatl\u0131 bug\u00fcn \u00e7ok az yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

D\u00fc\u011f\u00fcnlerde ailenin talebi do\u011frultusunda m\u00fczik olarak davul zurna veya \u00e7alg\u0131 bulunurdu. Ayr\u0131ca pek s\u0131k olmasa da deve oyununun yer ald\u0131\u011f\u0131 halk oyunlar\u0131da oynan\u0131rd\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

K\u00d6Y\u00dcM\u00dcZDE EVLENME VE D\u00dc\u011e\u00dcN GELENEKLER\u0130        K\u00f6y\u00fcm\u00fcz\u00fcn d\u00fc\u011f\u00fcn gelenekleri bulundu\u011fu b\u00f6lgeyle parelellik arzetmekle beraber eskiden hat\u0131rlanabildi\u011fi kadar\u0131yla a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde yap\u0131lmaktad\u0131r. K\u00f6y\u00fcn i\u00e7inden birine talip olunacaksa \u00f6nceden usulune uygun olarak k\u0131z ailesine…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-89","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaletepe.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/89","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaletepe.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaletepe.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaletepe.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaletepe.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=89"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kaletepe.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/89\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90,"href":"https:\/\/kaletepe.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/89\/revisions\/90"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaletepe.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=89"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}